Zarzuty i odpowiedzi

Zarzutem w stosunku do obu typów argumentu z pierwszej przyczyny, jest to, że „pierwszą przyczyną” mógłby być nie tyle Bóg, ile pewien stan fizyczny lub fizyczne zdarzenie. Ponieważ odpowiednie argumentacje dotyczą tylko „pierwszej przyczyny” wszechświata i nie wykorzystują wszystkich charakterystyk Boga, pierwszą przyczyną mogłoby być coś innego, np. początkowe istnienie lub coś ekspansja materii. Koniecznym i samoistnym bytem mogłaby być materia – energia, nie stworzona i nie dająca się unicestwić. Ze względu na specyfikę wyjaśnień naukowych „pierwszą przyczyną” nie mógłby być Bóg. Obrońcy obydwu typów argumentu z pierwszej przyczyny odpowiadają na to, że te szczególne fizyczne stany i zdarzenia nie mogą być pierwszą przyczyną dlatego, że są jednorodne z innymi fizycznymi stanami i zdarzeniami. Pierwsza przyczyna, zgodnie z obrońcami argumentu, musi być zasadniczo różna od faktów które wyjaśnia. Argument z pierwszej (poprzedzającej) przyczyny mówi, że z powodu fragmentaryzacji czasu nie może być nieskończonej serii przyczyn poprzedzających teraźniejszość i aby zapoczątkować serię przyczyn prowadzącą do teraźniejszości musi istnieć przyczyna pierwsza. Zarzuty wobec tego argumentu, inne od wspomnianych wyżej, podważają pogląd, że organiczną częścią przyczynowości są skończone fragmenty czasu i że z tego powodu nie może zaistnieć nieskończona seria przyczyn i skutków. W odróżnieniu od spostrzeżenia, że nieskończona seria przyczyn nie może znaleźć kresu, krytycy utrzymują, że nieskończoną serię można pokonać w nieskończonym czasie i w nieskończonym czasie może zaistnieć nieskończona seria przyczyn i skutków. Inny zarzut w stosunku do argumentu, że wyjaśnienie wszechświata wymaga koniecznego i samoistnego bytu (Boga) jako zasady wyjaśniania, przypomina jeden z zarzutów, dotyczących argumentu z celowości. Niektórzy krytycy odrzucają zasadę racji dostatecznej. Utrzymują, że łańcuch wyjaśnień musi w pewnym miejscu zostać zatrzymany; uznaje się że pewne podstawowe fakty nie wymagają żadnych wyjaśnień swojego istnienia. Te podstawowe fakty nie są konieczne i samoistne; one po prostu są. Tak więc Bóg nie jest konieczny jako zasada wyjaśniania tych faktów.

Główną ideą argumentu ontologicznego jest stwierdzenie, że istnienie jest częścią natury bytu największego lub najdoskonalszego (Boga). Istnienie jest jedną z tych własności, która czyni z Boga byt najdoskonalszy. Jedną z wersji tego argumentu jako pierwszy rozwinął św. Anzelm:

1. Nic większego od Boga nie może zostać pomyślane.

2. Jeśli zakładamy, że Bóg istnieje, to powinniśmy skorzystać z danej nam możliwości pomyślenia czegoś większego od Boga w aspekcie psychologicznym, a mianowicie bytu istniejącego, posiadającego wszystkie te same charakterystyki, co Bóg.

3. Zatem Bóg musi istnieć.

Dodaj komentarz