Czym Jest Religia

Religia jako jedna z form świadomości stanowi zjawisko społeczne nie występujące samoistnie, w oderwaniu od innych sfer życia społecznego i kulturalnego. Nie jest ona czymś danym człowiekowi przez siły nadprzyrodzone i należy ją rozpatrywać tylko w kontekście całokształtu wszystkich form życia społecznego. Religia z istoty swej dąży do posiadania nieograniczonego monopolu na zbawienie człowieka. Również większość z nich głosi, że zbawienie wieczne uzależnione jest od postępowania człowieka w życiu doczesnym, tzn. od tego, czy stosuje się on do określonych kanonów wiary.

W tym wypadku moralność została silnie sprzęgnięta z nakazami wiary religijnej. Każdy postępek człowieka wierzącego winien być dokonywany pod aspektem wiecznej nagrody względnie kary. W kształtowaniu się religii znalazła swoje odbicie różnorodność procesów rozwojowych ludzkości. U różnych ludów powstawały odmienne formy kultu religijnego, a co za tym idzie – wyobrażeń bóstw i istot nadprzyrodzonych. Tak jak nie naukowych sposób przypuszczać, iż ludzkość rozwijała się jednolicie określonych schematycznie ramach podobnie trudno byłoby przyjąć założenie jedności rozwojowej religii. Tym bardziej iż jest ona nierozerwalnie związana z wieloma stronami życia społecznego. Właśnie życie społeczne warunkowało narodziny religii i decydująco wpływało na jej kierunki rozwojowe. Ludzkość nie przedstawiała sobie bóstw jednakowo; nie jest np. dziełem przypadku, iż ludy europejskie np. ( Litwa ) tworzyły bóstwa o białej karnacji, podczas gdy u ludów afrykańskich bóstwa posiadały czarny kolor skóry.


Już w dalekiej starożytności zwrócił na to uwagę myśliciel grecki Ksenofanes z Kolofonu występujący z krytyką religijnego antropomorfizmu. Twierdził on, że „ Gdyby byki, konie i lwy posiadały ręce i mogły nimi malować i posągi tworzyć jak ludzie, to konie malowałyby postacie bogów podobne do koni i takież ciała im dawały, a byki podobne do byków, takie dając im kształty, jakie dany gatunek właśnie posiada. Etiopowie twierdzą, że bogowie ich są czarni i płaskonosi, a Trakowie, że są niebieskoocy i rudowłosi.”1 Każda religia posiada własne cechy specyficzne, własną historię rozwoju i przemian, każda powstawała naukowych określonym czasie i obejmowała swym zasięgiem określone terytorium. Główną cechą religii jest to, że stanowi ona pewien zamknięty całokształt określonych poglądów, wyobrażeń i wierzeń naukowych świecie nadprzyrodzonym, będących fantastycznym systemem ukazywania człowiekowi obrazu otaczającego go realnie świata. Tę „wiarę naukowych istnienie sił nadprzyrodzonych należy uważać za zasadniczą, decydującą cechą religii, za kryterium, które umożliwia odróżnianie zjawisk religijnych od niereligijnych”…

Chrześcijaństwo Religia

Chrześcijaństwo narodziło się ok. 30 roku naszej ery na terenie obecnego Izraela i jest nierozerwalnie związane z judaizmem – religią narodu żydowskiego. Osobą, która łączy bardzo różnorodne i odległe od siebie odłamy chrześcijaństwa jest Jezus Chrystus – Bóg i Człowiek zarazem, który żył, umarł i zmartwychwstał by objawić ludziom prawdę o Bożym planie zbawienia. Z czasem wokół tego jądra rozwinęły się różnego typu tradycje, dzieląc chrześcijaństwo na wiele odłamów.  

Nauczanie chrześcijańskie opiera się na Biblii – zbiorze pism objawionych przez Boga a spisanych przez ludzi na przestrzeni wieków. Jest w niej zawarta historia świata, nauczanie, prawo, historia życia Jezusa, zapis jego Dzieła oraz opis początków chrześcijaństwa. Niektóre Kościoły chrześcijańskie opierają swoje nauczanie tylko na Biblii inne zaś dodają do niego stworzoną przez lata tradycję.   Podstawowe zasady życia chrześcijańskiego są spisane w tekście Dziesięciorga Przykazań a rozszerzone w Kazaniu na Górze (przede wszystkim w Błogosławieństwach). Poniżej znajdziesz oba te teksty (cytaty pochodzą z Biblii Tysiąclecia).

DZIESIĘCIORO PRZYKAZAŃ

1. Wtedy mówił Bóg wszystkie te słowa:

2. Ja jestem Pan, twój Bóg, który cię wywiódł z ziemi egipskiej, z domu niewoli.

3. Nie będziesz miał cudzych bogów obok Mnie!

4. Nie będziesz czynił żadnej rzeźby ani żadnego obrazu tego, co jest na niebie wysoko, ani tego, co jest na ziemi nisko, ani tego, co jest w wodach pod ziemią!

5. Nie będziesz oddawał im pokłonu i nie będziesz im służył, ponieważ Ja Pan, twój Bóg, jestem Bogiem zazdrosnym, który karze występek ojców na synach do trzeciego i czwartego pokolenia względem tych, którzy Mnie nienawidzą.

6. Okazuję zaś łaskę aż do tysiącznego pokolenia tym, którzy Mnie miłują i przestrzegają moich przykazań.

7. Nie będziesz wzywał imienia Pana, Boga twego, do czczych rzeczy, gdyż Pan nie pozostawi bezkarnie tego, który wzywa Jego imienia do czczych rzeczy.

8. Pamiętaj o dniu szabatu, aby go uświęcić.

9. Sześć dni będziesz pracować i wykonywać wszystkie twe zajęcia.

10. Dzień zaś siódmy jest szabatem ku czci Pana, Boga twego. Nie możesz przeto w dniu tym wykonywać żadnej pracy ani ty sam, ani syn twój, ani twoja córka, ani twój niewolnik, ani twoja niewolnica, ani twoje bydło, ani cudzoziemiec, który mieszka pośród twych bram.

11. W sześciu dniach bowiem uczynił Pan niebo, ziemię, morze oraz wszystko, co jest w nich, w siódmym zaś dniu odpoczął. Dlatego pobłogosławił Pan dzień szabatu i uznał go za święty.

12. Czcij ojca twego i matkę twoją, abyś długo żył na ziemi, którą Pan, Bóg twój, da tobie.

13. Nie będziesz zabijał.

14. Nie będziesz cudzołożył.

15. Nie będziesz kradł.

16. Nie będziesz mówił przeciw bliźniemu twemu kłamstwa jako świadek.

17. Nie będziesz pożądał domu bliźniego twego. Nie będziesz pożądał żony bliźniego twego, ani jego niewolnika, ani jego niewolnicy, ani jego wołu, ani jego osła, ani żadnej rzeczy, która należy do bliźniego twego.

Islam Religia

Islam – to po arabsku, podporządkowanie się i posłuszeństwo. A więc zasadniczą cechą religii Islamu jest całkowite i bezwarunkowe przyjęcie nauk u przykazań Boga, objawionych Jego Prorokowi Muhammadowi (pokój z Nim). Mahometanizm jest błędną nazwą Islamu, sprzeczna z jego duchem. Muzułmanin po arabsku Muslim – to ten, który wierzy w Boga i podporządkowuje się Jego przykazaniom. Muzułmanin sam stara się żyć zgodnie z naukami Proroka, a także stworzyć społeczeństwo zorganizowane na tych samych zasadach. ALLAH – to po arabsku Bóg. Jest to imię własne o charakterze unikalnym, gdyż, podobnie jak w języku polskim, nie ma liczby mnogiej ani innych rodzajów   Religia Islamu oparta jest na pięciu podstawowych filarach: Wyznanie Wiary (shahada); Tylko Bóg Jedyny jest godny czci i wiary, a Muhammad jest Bożym Wysłannikiem do wszystkich ludzi, aż po Dzień Sądu Ostatecznego. posłannictwo Muhammada nakłada na wszystkich muzułmanów obowiązek traktowania Jego życia jako przykładu i wzorca. Modlitwa (Sala); Modlitwy, które są obowiązkiem wobec Boga, należy odmawiać pięciokrotnie w ciągu dnia.

Modlitwa umacnia i ożywia wiarę w Bogu, oczyszcza duszę u osłabia pokusę grzechu a tym samym korzystnie wpływa na poziom moralności człowieka. Miesięczny Post w Ramadanie (Saum); przez cały miesiąc Ramadanu, od pierwszego brzasku aż do zachodu słońca, Muzułmanie powstrzymują się od picia, jedzenia i stosunków małżeńskich, a także wystrzegają się złych myśli i pożądań. Post uczy miłości, szczerości i poświęcenia, rozwija cierpliwość , altruizm i opanowanie – tym samym kształtuje zdrową postawę społeczną wiernych. Jałmużna (Zaka); Wierny powinien wydać 2.5% w stosunku rocznym od swoich oszczędności pod warunkiem, że te oszczędności przekroczą pewien określony próg (jest to, jeśli chodzi o Złoto, 80 gramów) i on będzie je miał przez cały rok, na poprawę warunków życia najuboższych. Sumy te uważane są za oczyszczające inne majątki, a ich wydanie jest religijnym obowiązkiem. Pielgrzymka do Mekki (Hadż); Pielgrzymka do Mekki należy odbywać przynajmniej raz w życiu, o ile pozwala na to stan majątkowy i zdrowia wiernego. Ponadto za akt religijny uważany jest każdy inny czyn dokonany z myślą o wypełnieniu woli Boga.

Islam nakazuje wiarę w jedność i wszechwładzę Boga. Wiara ta uświadamia człowiekowi głęboki sens istnienia Wszechświata, a także pozwala określić miejsce, jakie w nim zajmuje istota ludzka. Wiara uwalnia od wszelkich obaw i przesądów, daje poczucie obecności Boga Jedynego, nakazuje wywiązywać się z obowiązków wobec Niego. Powinna się ona jednak sprawdzać w czynach, gdyż sama jako taka, jest niewystarczająca, ani niewystarczające jest wyrażanie jej słowami. Islam odrzuca ideę ludu wybranego i nakazuje patrzeć na całą ludzkość jak na jedną rodzinę, która podlega wszechwładzy Boga- Stwórcy i Żywiciela nas wszystkich, a jedyną i prawdziwą drogę do Nieba jest wiara i dobre uczynki. Tak więc stosunek człowieka do Boga jest w Islamie osobisty i bezpośredni, nie wymaga żadnych orędowników czy pośredników.

  Każdego muzułmanina, czyli wyznawcę islamu obowiązują:  

1) szahada (wyznanie wiary).

2) salat (modlitwa).

3) zaka (jałmużna).

4) saum (post).

5) hadżdż (pielgrzymka do Ka’by).  

Obowiązki te nazywają się w teologii muzułmańskiej pięcioma filarami islamu. Szerzenie ich, zalecane przez Koran za pomocą oręża, czyli przez świętą wojnę, nazywa się dżihad.  

Modlitwa jest odmawiana przez wyznawców islamu: o świcie, po południu, o zachodzie słońca i gdy zapadnie noc. Podczas modlitwy muzułmanin winien być w stanie nakazanej czystości, tj. umyć ręce, twarz i nogi. Stać w miejscu czystym (najczęściej na specjalnym dywaniku), być odwróconym w kierunku Mekki, modlić powinien się tylko w języku proroka, tj. arabskim. Trzonem modlitwy jest pierwsza sura Koranu (fatiha).  

Szczególnie ważna jest modlitwa piątkowa, ma charakter publiczny i jest obowiązkowa dla wszystkich dorosłych mężczyzn, odbywa się w południe. W czasie tego nabożeństwa jest wygłaszane kazanie (hutba) przez prowadzącego modły imama. Zaka (jałmużna) początkowo miała charakter dobrowolnej daniny, z czasem stała się obowiązkową daniną od majątku. Saum (post) obowiązuje raz w roku w miesiącu ramadan i polega na powstrzymaniu się od spożywania wszelkich pokarmów i picia od świtu do zachodu słońca. Hadżdż, pielgrzymka, którą raz w życiu musi odbyć do Mekki każdy muzułmanin i muzułmanka.

Światopogląd Szamański Wiary

Światopogląd szamański jest wynikiem nałożenia się na siebie dwóch oglądów świata: uzyskanego w stanie zwykłej świadomości oraz pochodzącego z wizji halucynacyjnych. Zgodnie z nim, świat zbudowany jest z trzech warstw: górnego (siedziby bóstw niebiańskich i duchów), średniego (ziemi z ludźmi, przyrodą i zamieszkującymi je duchami) oraz dolnego (siedziby duchów podziemnych i dusz zmarłych). Częstym wyobrażeniem w szamanizmie jest Drzewo Kosmiczne lub Góra Kosmiczna, podzielone na trzy sfery – szaman jest uznany za tego, kto między nimi magicznie podróżuje. Według psychologicznej interpretacji Stanisława Grofa, szaman dzięki swemu treningowi jest zdolny do opanowania podświadomości. Mircea Eliade twierdzi, że jedyna różnica między psychotykiem a szamanem znajduje się w zdolności osiągania stanów dysocjacji mentalnej na zawołanie. Przypuszcza się, że w czasach prehistorycznych szamanizm był rozpowszechniony wszędzie, także w Europie i w basenie Morze Śródziemnego. Pozostałością po nim byli celtyccy druidzi, a w Grecji jeszcze między VI a V wiekiem p.n.e. Empedokles i Pitagoras uważani byli za ostatnich czarowników-uzdrawiaczy. Podstawą funkcji szamana jest jego wielofunkcyjność, jest on jednocześnie czarownikiem i naturalistą, poetą i filozofem, uzdrowicielem i publicznym doradcą. Nie tylko szaman czy czarownik może zostać nawiedzony przez duchy. Mogą one wejść w kontakt z każdym człowiekiem, zwłaszcza w czasie snu. W przypadku szczególnie wyrazistych, zaskakujących, trudnych do zrozumienia wizji sennych, ludzie szukają u kapłana pomocy w zrozumieniu ostrzeżeń, zaleceń lub pochwał, jakich we śnie chciały im udzielić duchy. Wbrew potocznej opinii o bliskim zmierzchu religii pierwotnych, przeżywają one dziś prawdziwy renesans. Do niedawna wyszydzane, dyskryminowane, zakazywane, spontanicznie zostają wskrzeszane przez ludzi rozczarowanych religiami zinstytucjonalizowanymi, szukających własnych, pradawnych korzeni. Odradzają się religie od dawna zapomniane, uważane za martwe w świecie cywilizowanym. Dużym zainteresowaniem cieszą się wszystkie formy szamanimu i te praktykowane na Syberii, i te w lasach Amazonki. Powodzeniem cieszą się wszystkie tradycje indoeuropejskie, ruchy neopogańskie i ekopogańskie odtwarzają wierzenia dawnych Słowian, Litwinów Bałtów, Prusów, Germanów i Celtów. Dzieje się tak nie tylko w Europie. Podobnie jest na Hawajach, w rezerwatach Indian USA Ameryki Północnej i w niektórych krajach Afryki, gdzie reanimuje się stare wierzenia, przywraca im godność, rehabilitując tysiącletnie tradycje. Wielu socjologów twierdzi, że jest to moda przejściowa, podobna do mody na religie Wschodu w drugiej połowie XX wieku.

BIBLIOGRAFIA:

Stanisław Kowalski, Spór o religię pierwotną, Iskry Warszawa 1966

Leonard Pełka, Śladami pierwotnych wierzeń, MON Warszawa 1963

Andre Leroi – Gourhan, Religie prehistoryczne, PWN Warszawa 1966